Trong giai đoạn 2021–2025, xã Hướng Hiệp đã tập trung triển khai đồng bộ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của Nhân dân. Bên cạnh việc huy động các nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sinh kế, giảm nghèo bền vững, công tác truyền thông và chuyển đổi số đã trở thành những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả triển khai chương trình, tạo sự thống nhất trong nhận thức, phát huy vai trò chủ thể của người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Ngay từ khi triển khai chương trình, Đảng ủy, UBND xã đã xác định công tác tuyên truyền là nhiệm vụ xuyên suốt nhằm đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến gần hơn với đồng bào các dân tộc thiểu số. Nhiều hình thức tuyên truyền được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương như thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các buổi họp thôn, sinh hoạt chi bộ, hội nghị Nhân dân, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Nội dung tuyên truyền tập trung giới thiệu mục tiêu, ý nghĩa, cơ chế hỗ trợ của các dự án thành phần, quyền lợi và trách nhiệm của người dân khi tham gia chương trình.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác truyền thông đã tạo bước chuyển tích cực trong phương thức tuyên truyền. Trang thông tin điện tử của xã, các nhóm Zalo cộng đồng, mạng xã hội Facebook, hệ thống văn bản điện tử cùng nhiều nền tảng số khác được khai thác hiệu quả để đăng tải các chủ trương, chính sách mới, tiến độ triển khai dự án, danh mục công trình đầu tư, kết quả giải ngân nguồn vốn và các mô hình phát triển kinh tế tiêu biểu. Nhờ đó, người dân có điều kiện tiếp cận thông tin nhanh hơn, đầy đủ hơn và kịp thời hơn; đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình triển khai các chương trình, dự án.

Thông qua truyền thông số, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả như trồng rừng gỗ lớn, phát triển cây dược liệu, chăn nuôi gia súc, gia cầm, mô hình kinh tế hộ gia đình… được giới thiệu rộng rãi, tạo điều kiện để người dân học tập, trao đổi kinh nghiệm và mạnh dạn áp dụng vào thực tiễn sản xuất. Những gương điển hình vượt khó vươn lên thoát nghèo, sử dụng hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ cũng được lan tỏa, góp phần tạo động lực và khơi dậy ý chí tự lực, tự cường trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Một trong những điểm nổi bật trong giai đoạn vừa qua là việc triển khai cơ chế đầu tư đặc thù theo quy định của Chương trình mục tiêu quốc gia. Với phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng", các công trình quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản như đường giao thông nông thôn, công trình nước sinh hoạt, sửa chữa nhà sinh hoạt cộng đồng thôn, khóm… được lựa chọn trên cơ sở nhu cầu thực tế của người dân. Quá trình lựa chọn danh mục công trình được tổ chức công khai, dân chủ với sự tham gia trực tiếp của cộng đồng dân cư.

Vai trò của truyền thông trong quá trình này thể hiện rất rõ khi giúp người dân hiểu đúng về cơ chế đầu tư, quyền lợi và trách nhiệm của mình trong việc giám sát, tham gia thực hiện công trình. Việc công khai các thông tin liên quan đến nguồn vốn, thiết kế, tiến độ thi công và kết quả nghiệm thu đã góp phần hạn chế những băn khoăn, tạo sự đồng thuận xã hội và nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với các chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Song song với đó, chuyển đổi số từng bước được ứng dụng trong quản lý, theo dõi tiến độ thực hiện chương trình. Việc trao đổi văn bản điện tử, cập nhật dữ liệu, tổng hợp báo cáo, quản lý hồ sơ dự án trên môi trường số đã góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao chất lượng phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn và giảm bớt thủ tục hành chính. Nhiều thông tin chỉ đạo, điều hành được truyền tải nhanh chóng, kịp thời đến cơ sở, giúp tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện.

Nhờ sự lãnh đạo sát sao của cấp ủy Đảng, chính quyền cùng với hiệu quả của công tác truyền thông và chuyển đổi số, Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn xã đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Hệ thống giao thông nông thôn tiếp tục được đầu tư, nâng cấp; nhiều công trình nước sinh hoạt, điện, trường học, nhà sinh hoạt cộng đồng được xây dựng, sửa chữa đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân. Các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương, góp phần nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững và từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo.

Không chỉ phát triển kinh tế, chương trình còn góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số; nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe; thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ phụ nữ và trẻ em; giữ vững quốc phòng, an ninh và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là những kết quả có ý nghĩa lâu dài, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển bền vững của địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai chương trình vẫn còn gặp không ít khó khăn, hạn chế. Đời sống của phần lớn người dân vẫn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp, nguồn thu nhập còn thấp nên khả năng huy động nguồn lực đối ứng trong cộng đồng còn hạn chế. Một số chính sách hỗ trợ về nhà ở giữa các chương trình mục tiêu quốc gia có sự khác nhau về mức hỗ trợ, dẫn đến tâm lý so sánh, lựa chọn chương trình của một bộ phận người dân, gây khó khăn cho công tác triển khai.

Mặc dù công tác truyền thông đã được quan tâm, nhưng ở một số thời điểm, việc tuyên truyền chưa thật sự sâu rộng; hình thức truyền thông số chưa tiếp cận đầy đủ đến toàn bộ người dân, nhất là người cao tuổi, người sống ở vùng sâu, vùng xa hoặc còn hạn chế về kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh. Điều này ảnh hưởng nhất định đến việc tiếp cận thông tin chính sách, tiến độ thực hiện cũng như khả năng tham gia giám sát của cộng đồng.

Việc ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý chương trình tuy đã có nhiều chuyển biến nhưng vẫn còn một số khó khăn như hạ tầng viễn thông ở một số khu vực chưa thật sự ổn định; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ cơ sở và người dân còn hạn chế; việc cập nhật dữ liệu trên các hệ thống số đôi lúc chưa đồng bộ, dẫn đến quá trình tổng hợp báo cáo, theo dõi tiến độ và giải ngân nguồn vốn chưa thật sự kịp thời. Đây cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ triển khai một số dự án, tiểu dự án và tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn chưa đạt như kỳ vọng.

Bên cạnh đó, nhu cầu về đất ở, đất sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số còn rất lớn trong khi quỹ đất của địa phương hạn chế. Mức hỗ trợ xây dựng nhà ở còn thấp so với chi phí thực tế, nhiều hộ nghèo không có khả năng đối ứng nên việc triển khai còn gặp nhiều trở ngại. Công tác giải phóng mặt bằng, huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư xây dựng các công trình vẫn còn nhiều khó khăn.

Trong thời gian tới, xã Hướng Hiệp tiếp tục xác định truyền thông và chuyển đổi số là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với đặc điểm của đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường truyền thông đa nền tảng kết hợp giữa hình thức truyền thống và truyền thông số; phát huy vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng thôn, các tổ chức đoàn thể trong tuyên truyền, vận động Nhân dân.

Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, công khai minh bạch các nguồn vốn đầu tư, ứng dụng các nền tảng số để theo dõi tiến độ thực hiện dự án, tăng cường sự tham gia giám sát của cộng đồng. Khi người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin, được tham gia từ khâu lập kế hoạch, triển khai đến giám sát và thụ hưởng, các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ phát huy hiệu quả cao hơn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn xã Hướng Hiệp, từng bước xây dựng địa phương ngày càng phát triển, văn minh và bền vững.

Thực hiện: VĂN TIẾN